terapia szokowa

Jak wiecie, wiele terminów spokrewnionych z medycyną ma też swoje znaczenie w ekonomii – chociażby uzdrowienie lub kondycja. Takim terminem jest też terapia, a dokładniej terapia szokowa. Czym jest?

Terapią szokową nazywamy radykalne, gwałtowne działanie polegające na zniesieniu kontroli rządu nad walutą i cenami, liberalizacji handlu, wycofaniu dotacji państwowych i prywatyzacji aktywów państwowych. Jest to więc pojęcie związane z szeroko pojętym liberalizmem gospodarczym.

Znane jest nam sporo przypadków w historii, kiedy terapia szokowa znalazła swoje zastosowanie. Są nimi między innymi działania Ronalda Reagana, Margaret Thatcher i Augusto Pinocheta w latach 80tych, jednak najbliższym nam z nich jest Plan Balcerowicza z 1989 roku.

Idea terapii szokowej miała swój szczyt popularności pod koniec XX wieku. Wtedy była często wykorzystywana w odpowiedzi na kryzysy gospodarcze i rekomendowana przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy. Dzięki prowadzeniu właśnie takiej polityki ekonomicznej bardzo szybko rosły państwa wschodnioazjatyckie (od kilku do aż kilkunastu % PKB rocznie), powszechnie nazywane azjatyckimi tygrysami.

Przeciwnicy liberalnej terapii szokowej uważają, że nie jest ona przyjazna ludziom i wielu doprowadza do bankructwa, a w czasach kryzysu lepiej sprawdziłby się silny interwencjonizm.

Maciej Litewski, 4 lipca 2020