skarb państwa

Skarb Państwa wielu osobom kojarzy się z miejscem, gdzie trzymane są pieniądze, którymi dysponuje państwo. Pojawiają się niekiedy nawet błędne wyobrażenia, że Skarb Państwa to wielka krypta wypełniona po brzegi złotem. Prawda jest taka, że nie jest to miejsce, a osoba prawna.

Pojęcie Skarbu Państwa wywodzi się z rozróżnienia w starożytnym Rzymie majątku publicznego i prywatnego majątku cesarza. W Polsce podobne rozdzielenie skarbu królewskiego od publicznego nastąpiło pod koniec XVI wieku. Jest to instytucja, która reprezentuje państwo, właściciela majątku państwowego, w stosunkach cywilno-prawnych, z wyłączeniem części pozostających we władaniu innych państwowych osób prawnych, np. funduszów celowych, przedsiębiorstw i banków państwowych. Skarb Państwa nie ma organów.

Skarb Państwa ma udziały łącznie w kilkuset spółkach, przez co jest jednym z głównych rozgrywających na warszawskiej giełdzie. Pomimo tego, całkowita wartość udziałów należących do sektora publicznego nie przekracza 12% PKB. Spadek w stosunkowo niewielkim stopniu wynika ze sprzedaży akcji i udziałów. Od jesieni 2015 roku saldo tego typu transakcji to niecałe 11 mld złotych. Niestety, jest to kilkakrotnie mniej niż w poprzednich latach. Obniżanie się wartości portfela Skarbu Państwa w dużej mierze jest efektem spadku wartości wchodzących w jego skład firm, w szczególności spółek energetycznych i wydobywczych.

W lutym tego roku Minister Aktywów Państwowych Jacek Sasin powołał Komisję ds. reformy nadzoru właścicielskiego, która ma wypracować propozycje reformy prawa w tym zakresie, które poprawią nadzór właścicielski nad spółkami. Ma to pomóc przede wszystkim interesom Skarbu Państwa.

Obecnie w Polsce nadzór właścicielski nad spółkami Skarbu Państwa sprawuje Ministerstwo Aktywów Państwowych. Do zadań ministerstwa wlicza się m.in. prowadzenie zbiorczej ewidencji majątku Skarbu Państwa, sprawowanie kontroli wykonywania uprawnień Skarbu Państwa i przedkładanie sprawozdania z działalności Radzie Ministrów.

Emilia Monkiewicz, 20 czerwca 2020