efekt mateusza

Efekt świętego Mateusza to pojęcie z pogranicza socjologii i ekonomii. Zakłada ono, że bogaci będą stawali się coraz bardziej bogaci, a biedni będą biednieć.

Pojęcie to zostało wymyślone przez Amerykańskiego socjologa Roberta K. Mertona. Zauważył on w swoich badaniach naukowych, że naukowcy o ugruntowanej pozycji są bardziej doceniani w porównaniu do ich mniej doświadczonych kolegów, nawet jeśli ci drudzy wykonali gros pracy – na przykład nagrody często trafiają do osób o najwyższym tytule.

Można to też przełożyć na świat ekonomii – uczniowie z bogatszych rodzin w Stanach Zjednoczonych (z dochodem powyżej 200 000 dolarów) osiągają o kilkadziesiąt procent lepsze wyniki w testach SAT niż uczniowie z najbiedniejszych rodzin.

W trakcie pandemii efekt świętego Mateusza też dało się zauważyć. W Stanach Zjednoczonych najniżej opłacane 25% społeczeństwa utraciło prawie osiem milionów miejsc pracy, podczas gdy najlepiej opłacane 25% społeczeństwa zyskało niecały milion nowych miejsc pracy.

Czy znacie jeszcze inne ciekawe przykłady efektu św. Mateusza? A może uważacie efekt świętego Mateusza za coś, co nie ma miejsca i bardziej wierzycie w chociażby w teorię konwergencji?

Maciej Saja, 1 czerwca 2021